DE

ULERRE VENTRICULE CHROMCO
PERFORANTE.

DISSERTATIO INAUGURALIS
Quam

CONSENSU ET AUCTORITATE

GRATIOSI MEDICORUM ORDINIS
IN ALMA

UNIVERSITATE LITERARIA TURICENSI
PRO SUMMIS

IN MEDICHNA, CHIRURGIA ET ARTE OBSTETRICH
HONORIBUS

RITE CAPESSENDIS

DIE XXI MENSIS MAII A. MDCCCXLVI

PUBLICE DEFENSURUS EST

AUCTOR

R. GASPAR ORELLI,
TURICENSIS.

\

TURICI

EX OFFICINA ÖRELLII, FUESSLINI ET Soc.

1846. 



 



CARISSIMIS SUIS AMICIS
ET

COMMILITONIBUS

IAGOBO STREHLER
MEDICINZ CANDIDATO

FREDERICO EBERHARD #
- MEDICINE STUDIOSO

HUNC LIBELLUM

D.D.D.

AUCTOR.



 



De ulcere ventrieuli chronico perforante.

Permultis rebus noxiis ventriculus vexatur. Prout
aliquapiam ex telis, quae illum conformant, prae cete-
ris laborat, status morbosus varius conspieitur. Fun-

ctionum ventriculi perturbationes, undecunque oriantur,

ob intimam ejus cum organismo universali conjunctio-
nem Tarissime effectu noxio carent: Jam aetas, sexus,

individualitas, vitae ratio etc. advarios hujus organi

morbos praedisponit. Annis infantilibus acidi majorcopia

in ventriculo‘ accumulatur, unde digestionis turbatio,

vomitus, gastritis, gastromalacia etc. profieiscitur, Aetate

provecta tunica mucosa ventriculi aliorum processuum

morborum producta colligit, e. gr. dyscrasiam arthriti-

cam, haemorrhoidalem, carcinomatosam. Ciborum etiam

potuumque et quantitas et qualitas variam in ventricu-

lum vim perniciosam exserere potest. Quoad sexum

quamquam experientia cognitum est, viros pariter ac

feminas malis gastricis aflligi, tamen uterque sexus nune

modo ad hanc, modo ad illam morbi formam se incli-

nat. Homines irritabiles, molles, simplici cibo adsueti

morbis gastrieis saepius sunt obnoxii, quamii, quorum

patiens irritamentorum est ventriculus. Sed longum est,

omnes singulas formas gastropathiae e momentis praedis-

ponentibus supra dictis oriunda accuratius hic describere.



a

Diligentius quae considerentur, digna esse mihi

videnturilla ventriculi mala ulcerosa, quae, quamvis

adesse ea nullo plane symptomate morboso insigni in-

dicetur, tamen nequaquam raro deprehendi constat.

Interdum ulcera adhuc exsistentia et jamjamcicatricibus

obducta in cadaveribus hominum qui de nulla unquam

hujusce organi molestia vivi quesli sunt, inveniuntur.
_ Saepius vero ventriculi status morbosus pluribus sym-

ptomatibus propriis plus minusve gravibus, conspicitur.

Omissis ceteris desorganisationibus ulcerosis (ulcere
folliculoso, calloso, fungoso; tubereuloso, .cancroso) tan-

tummodode rotundo ventriculi ulcere, praecipue de

ejus signis diagnosticis, aetiologia et therapia agere no-

bis liceat. no z
Characteres anatomiei. Ulcus ventriculi rotundum

(Tulcere simple chronique de Vestomae Cruveilhier) quod

Rokitansky propter proclivitatem. ad perforationem pa-

rietum ventriculi perforans dicit, voluntaria: substantiae

jactura singulorum locorum ventriculi cernitur. Forma

ejus plerumque cireularis est vel ovalis, raro. autem
jam primordio irregularis. Formae irregularitas con-

gressu et confluxu plurium ulcerum effici solet. Ulceris
margines in partibus vicinis crassiores sunt, torosi et

saepe injecti. Ulcus intus inspectum infundibuli for-

mam refert, .quod substantiae tunicae mucosae jactura

maxima est, extra vero minuitur. Fundus est subcanus,

nonnunquam materia fuliginosa obductus et vasorum

orificia aperta vel obliterata ostendens. Ulcus quam-

quam plerumque est unum, tamen saepe duo vel tria,

interdum adeo plura propius sibi sita inveniuntur, Ro-

tundum ventriculi ulcus sedem suam plerumque in parte

pylorica et praesertim quidem in posteriori pariete et



u

in vieinitate minoris curvalurae vel in ea ipsa ‚habet.

Si in pyloro est, formam annuli circularis referi. Dia-

metrus differt ab aliquotlineis usque ad pollicem unum

vel plures. Ulcus seeundum faciem, praecipue autem

in profundum diffunditur. Si malum ad perforationem

provectum est, in loco aliquo parietis ventrieuli foramen

circulare est. 3—6‘‘ patens, eujus margo peritonaealis

acutior est, quasi instrumento illo, quod dieimus Loch-

eisen,  factum esset, cujus aditus intrinsecus majorem

usque peripheriam ostendit. Contenta ventrieuli in ca-

vumabdominis eflluxerunt.Altamen non semper, cunc-

tis membranarum ventrieuli stratis perforalis, contentis

exitus in cavum peritonaei patet. Interdum enim, irri-

tatione. diutius durante, a parle interiori ulceris sedi

respondens inflammatio adhaesiva in seroso venfriculi

integumento orta est, unde adhaesiones ad organa vi-

cina.ad.omentummajus, sinistrum hepatis lobum, lie-

nem, .colon,, pancreas, diaphragma, ‚etc. factae sunt.

Sed in longum tales adhaesiones processum exulcera-

tionis el impetum contentorum. stomachi sustinere non

valent et ipsae inflammatione ulcerosa corripiuntur,

emolliuntur et‘ dilacerantur. Nonnisi adhaesione per

. massam densiorem, fibro -cartilaginosam,, quominus

ventrieulus perforetur, in longum prohiberi potest.

- Symptomata morbi. Comparantibus nobis ea, quae

varli seriptores de chronico ventriculi ulcere rettulerunt,

quoad symptomata ab is constituta morbosa ante per-,

forationem faetam haecce sibi congrua .cognoscuntur.

Aegroti dolorem hebetem, interdum valde alacrem in

regione epigastrica vel in hypochondrio sinistro, sub

processu xyphoideo, in medio sterne vel in parte aliqua

columnae vertebralis inter scapulas sita sentiunt. Qui



a

quidem dolor quoad modum, temporis spatium. et ve-
hementiam diversus ‚ rodens, premens, tendens, uren S,

contrahens, saepius nonnisi post coenam orditur et du-
rare solet, donec digestio est perfecta. Nonnunquam
vero pluries per diem, rarius.noctu repelitur ; denique
absente e ventriculo omni alimento aegrolos corripit.
Hoc dolore symptoma praecipuum morbi cernitur. Cibi
appelitus saepe non est turbatus, attamen aliquoties om-
nino desideratur; interdum bulimus et malacia, inter-
dum ciborum quorundam, praesertim carnis fastidium
exoritur. Nonnunquam aegroti a cibis planeabstinent
dolorem metuentes, ‘quoposlea vexantur. Lingua saepe
nibil habet a statu sano alienum, sed pura est et hu-
mida; postea demum muco obducitur. Nonnunquam
autem linguaest aspera, et sensus expers; saepe eliam
in margine ulcera parya apparent. Digestio langueseit.
Alvus plerumque pertinaciter est retardata, qua re pa-
roxysmi augentur et pejores redduntur. Diarrhoeae sunt
rarissimae. Longius morbo procedente in casibus pau-
eissimis vomituritio et verus vomitus alimentorum sum-
ptorum vel sanguinis vel liquoris colorem chocolatae
habentis deest. Sanguinis vomitum alvi evacuationes
eruentae vel colore melaenae proprio conspicuae prae-
gredi solent. Interdum aegroti, stomacho cibis vacante,
liquorem clarum, tenacem, albumini ovi similem, sapore
carentem vel subacidum evomunt. Symptomata plus mi-
nusve constantia sunt dolores in regione frontali ac tem-
porali, verligo, ructus, pyrosis, flatulentia. Aegrotorum
conspectus malum internum gravissimum indicat. Color
faciei est pallidus in subflavum transiens, coniunctiva
oculi marmoris instar alba, corpus macie torridum.
Tristitia insuperabili, magna animi irritabilitate aegroti



og

afeeti esse solent. — Quorum symptomatum omnium
modo dietorumetiam perpauca eaque leviora exsistere
possunt, ita ut facile neglecta pro sola turbatione fun-
etionis ventriculi, pro: dyspepsia habeantur.
 Iam si uleus serius oeius per symptomata morbosa

plus minus manifesta ad perforationem omnium mem-
branarum ventriculi provectum et foramen nec tumori-
bus nee solidis ad vicina organa adhaesionibusobtura-
tum est, a ventriculi contentis in cavum abdominis
delapsis celeriter symptomata peritonaeitidis acutae pro-
deunt, quibus aegrotus duodecimvel triginta sex horis
emoritur. Interdum. mors iam prius ingruit. Aegroti
de horribili dolore a ventriculo per totum corpus cur-
sitanfe querentes formidine mortis, iremore universali
et suffocandi periculo affieiuntur; abdomen est contra-
ctum, durum, pressurae prorsus impatiens. Extremi-
tatibus refrigescentibus, pulsu languescente,, brevivita
exstinguitur. et

Diagnosis uleeris ventrieuli chroniei perforantis diffi-
cillima redditur eo, quod in eius deeursu multa sympto-
mala apparentaliis ventrieuli malis ‘persimilia. Inprimis
gastritis chronica et cardialgia. neryosa huc pertinet.
Certum aliquod signum, quo ‚ab hisce morborum formis
ventrieuli.uleus perforans dislingui accurate possit, ad-
huc haud novimus. Albers, qui tria stadia ulceris chro-
nici ventriculi statuit, secundum eorum cum periodicis
paroxysmis spasticis incipere dicit. At cardialgia etiam
per se sine omni causa in cadavere manifesta exsistere
potest. Indagatione regionis gastricae manu facta, qui
sit rei’ status, non salis comperitur, quoniam individua
hysterica(quippe in quibus haec morbi forma saepissime
invenilur) pressura modo 'gravissime afficiuntur, modo



=

ne minime quidem commoventur. Eo quoque, quod

aegroti cardialgia nervosa laborantes, etiamsi haecipsa

iam diutius duravit, speciem non mutant, eorumque

corpus non macescit, deinde quod spasmi una aut in-

vicem cum paroxysmis hystericis ingruunt, posiremo

quod sanguinis vomitus non accedit, certa diagnosis

stabiliri nequit. Saepenumero chronicum ventrieuli ul-

cus ‚molestiarum cardialgicarum causam esse tum de-

mum intelligitur, cum simul haematemesis et sympto-

mata peritonacilidis initium tertii stadii indicant.
Eadem via, qua chronicum ventriculi ulcus, etiam

scirrhus. ventrieuli-decurrere potest. “Crwveilhier praeci-

puum signum diagnosticum eo cerni putat, quod ven-

trieuli uleus benignis therapiae simplieis viribus et,mo-

‚derala diaeta curari possit, cum seirrhus eadem ratlione

sanari nequeat. Andral chronicum. ventrieuli ulcus a

scirrho ventriculi distingui non posse iudicat, quoad

tumor cancrosus a parte externa sentiri non possit.

Et sane ab initio quidem chronicum ventriculi ulcus a

seirrho discerni non potest. Sed morbo ulterius pro-

grediente, aucioribus pluribus exploratoribus, haecce

diagnosin adiuvare possunt: Ulceri ventriculi saepius

obnoxii sunt homines iuvenili ac florente aetate, at

scirrho aetate iam provectioresmagis laborant. Quamvis

aegrotus chronico ventr. ulcere affectus emacescat et

malum internum vultu .habitugue corporis prodat, ta-

men idem multo magis fit in ‚aegroto seirrho ventriculi

laborante. Huiusce color faciei est singularis quidam

flavus, subluridus. Universus organismus ulcere ventr.
multo minus quam scirrho in sympathiam trahitur.  Fa-

eilior eliam medico diagnosis redditur, si dyserasia can-

crosa iam alibi quoque materias cancrosas deposuit.



ee

Dolor ulceris ventr. potius est urens, seirrhi vero. iacu-

culans, lancinans. Ventriculi extensio ulcere non mu-

tatur, dum scirrho praesente ventriculus saepe dilatatur

et demittitur et per tegumenta abdominis tumor durus,

eircumscriptus deprehenditur. Qui ulcere ventriculipost

coenam efficitur vomitus, non estconstans et, ubicun-

que est, aegrotos brevi post sumptos cibos vexat; at

scirrho.. pylori multo frequentius movetur et plerumque

tertia quartave post coenam hora,raro autemsi stoma-

chus adhuc est ieiunus. Haematemesis et cruenta alvus

saepe ab ulcere ventriculi profieiscitur; at.scirrhus py-

lori magis vomitum massarum nigrarum, sedimento’cof-

feae similium, interdum cum aliquot partibus pseudo-

plasmatis mixtarumprocreat. Sed nonnunquam haec

indicia. ad diagnosin statuendam non suffieiunt, prae-

sertim ubi ulcus cumseirrho iunctum est.
Magni denique momentiestillud, quod Jaksch mo-

net, symptomata uleus ventr. chronicum comitantia per-

mutationis cum chlorosi et inchoante tuberculosi pulmo-

num ansam praebere posse. Qua in re ille momentum

diagnosticum eo cerni-docet, quod symptomata mor-

bosa ventriculi, ut indigestio, cardialgia, vomitus muci

tenacis, amissio florentis faciei existente ulcere prius,
chlorosi autem praesente serius appareant. : Dysmenor-

rhoea in ulcere ventr. aut prorsus deesi aut tum demum,

quum morbus iam diutius duravit, oboritur. Quod

altinet ad permutationem ulceris ventr. cum tubercu-
losi pulmonum,, satis constat, saepe primordio tubercu-
losis symptomata dyspepsiae, dolorem in regione ga-
strica, appetitus defectum, vomiluritionem:ete. observari:

Secundum nonnullas observationes, quas Jaksch fecit,

obductio docuit, illa symptomata a chronico ventr. ulcere



- RB —-

paulo ante iuberculosin vel una cumea exsistente de-
pendisse.Eodem auctore simul cum tuberculosi pul-

monumvehemens ac perlinax cardialgia tum demum

oceurrit, ubi perforans ventr. ulcus adest. Inde, quod

symptomata a perforatione profecta interdum statim post

cibos potusque sumptos exstiterunt et quod ventriculus

etiam similes fere mutationesatque post eflectumvene-

norum corrodentium prodidit, nonnunquam intoxicatio-

nis suspicio est mota. Symptomala diagnostica vivo

aegroto auctore Canstatt imprimis haec sunt. Perfora-

tioni chronico ulcere factae per longius breviusve 'tem-

poris spatium symptomata morbosa ventriculi anteces

serunt; ante incipientia intoxicationis symplomata ae-

grotus omnino sanus erat. Post perforationem sponta-

neam vomitus plerumque desinit, alvus pertinaciter
adstricta, sensorium imperturbatum est; perforatione

veneno facta vehemens movetur vomitus, dysenterica

per intestina evacuatio, sensuum affeetio; in massa evo-

mita venenumet physica et chemica ratione investi-
gari potest. an

‘ Ex omnibus, quae modo de diagnosi perforanlis

‚uleeris ventr. dieta sunt, satis liquet, quam pauca sym-
ptomata hunc morbum ab aliis ventriculi affectionibus

revera distinguentia adhuc sint reperta, ita ut illum ad-

esse multis in casibus tantummodo coniici, interdum

tamen certa diagnosi explorari possit.

Aetiologia chronici ventr, ulceris adhuc in 'tenebris

iacet. Is morbus nequaquam rarus plerumque homines

aetate provectos et sacpius quidem feminas quam viros

invadit. Rokitansky chronicum ventr. ulcus perforans

in 79 casibus observavit, scilicet in 46 feminis et in

33 viris; ex illis 16 plus quam 50 annos natae, 30 mi-



I

nores 30 annis erant; exhis 12 annum 50mum supera-

verant, 6 nondum triginta et unus ne 16 quidem annos

natus erat. Albers obseryationem perforationis ventri-

euli in infante trium annorum et in altero undecim an-

norum commemorat. Jaksch, (l. ec.) cui occasio oblata

est tabulas 2330 sectiones cadaverum consignantes per-

lustrandi, chronicum ventr, ulcus centies octogies sep-

ties invenit, 57es quidem in viris et 130es in feminis

invenit. Extoto-numero 80 annum 50mum superave-

rant, 40 minores 30 annorum erant, ergo.67 inter 30'mum

et 50mum aetatis annum vitam agebant. Vir clarissi-

mus, Professor Dr. Hasse summas 624 sectionum ipso

adhuc Lipsiae degente factarum in usum meum liberali-

ter ac benevole mecum communicavit. — Quibus in

cadaveribus 624 22es chronicum ventr. ulcus, 69es cica-

trices, 11es erosiones haemorrhagicae ergo omnino 102es

huiusce generis ulcera reperta sunt, itaut insenis ca-

daveribus unus casusobservetur. Ulcera in 9 viris et

13 feminis, cicatrices in 15 viris et 5/ feminis, erosio-

nes cruentae in 5 viris et 6 feminis inventae sunt, ita

ut omnino 29 viri et 73 feminae sint.



14

RRQuoad aetatem ac-sexumreperta sunt

 

ulcera
eicalrices

 
e
r
u
e
n
t
a
e

toia
s
u
m
m
a

;
“

;
e
s
.

*
a

‚erosiones
.
E
h

S
S
B
E
_

V
E
R

MA
10mo

anno
usque

a
d
o
m
u
m
—
—

0
4

002
3)
i
i
.

b
8

>
0
0
.
.
.
E
n
a
e

2
bie
1
0
%

3
0
-
4
0
.

;
e
r

a
e
—

semel
1
3

quater
1

1
bis

Tes
0
-
3
0
.
.
.
e
h

quater
3
5
:
I
e
:

1
—

.semel
ses

>
.0-860°

2,
e
n
e
e

»
60-70.

.
E
t
D
e

Are
_

a
hie

Dies
>
0
5
0
)
.
.
.

a
e
T
e
i
e

19es
0
0
°
.
i
e

I
B
E
e
e

Tes

2
3
.
7
S
o

15
5
4

69es
5

6
Ales

 102es.



—. MM

Ouum :de vietu ac negotiis horam hominum quae-

reretur, nihil certi compertum est; nam chronicum v.

uleus reperiturquum in iis, qui vitam sedentariam, quie-

tam. agebant, tumin iis, qui in negotüs suis. gerendis

corpus multum agitavere. Inde quidem, quod maior

pars aegrotorume feminis constat, concludi sane po-

test, conslitutiones debiles, praesertim imulieres, ad istum

malum esse procliviores; sed eodem etiam robustas fe-

minas iamiam correptas esse novimus. Una cum rotundo

v. ulcere inventa est: decies tubereulosis pulm., sexies

tuberculosis univers., ter tubereulosis vertebrarum, no-

vies pneumonia, terpleuritis, bis pleuropneumonia,se-

mel gangraena pulmon., sexies apoplexia cerebri, novies

carcinoma uteri, oesophagi, cerebri, coli etc., ter peri-

tonaeilis,ter variola, ter catarrhus chronicus, bistyphus,

marasmus, encephalomalacia, meningitis, atrophia cere-

bri, phlebitis. Aliae-complieationes, uti eum hydroce-

phalo: senili, hypertrophiaet vitio cordis, pericarditide,

bronchitide, phlebitide puerperarum, catarrho chron. in-

iestinali ete. semel tantumexstiterunt. — Aequalis ero-.

sionum ventriculi apparuit bis tuberculosis pulm., semel

tuberculosisunivers,, bis apoplexia pulmonum,bis typhus.

Alii morbi, e. gr. pneumonia, diphtheritis, peritonaeitis,

syphilis, hydrophobia semel tantum occurrerunt.. Inde

chronicum v. uleus et eruentas v. 'erosiones duodecies

cum tuberculosi pulm., septies cum tuberculosi univer-

sali, decies cum pneumonia coniunctas uno eodemque

tempore repertas esse apparet. Quapropter non facile

aliquis' potuerit, ‘quin causalem ab altera parte inter

morbos pulmonum et tubereulosim, ab altera parte’ in-

ter chronieum v. ulcus nexum intercedere credat, quam-

vis eiusdem nexus ratio adhuc explicari nequeat. Plures



— 16 —

observatores, uti Jaksch, Chaussier, Laisne, Puerperium
huic malo propitium esse opinantur. Ex iis casibus,
quos Jaksch recensuit, decem ad Puerperas pertinent.
Ad vim et influxum anni temporum quorundam, pariter
alque atmosphaerae animum quidem iamiam adverterunt
medici, sed quantum ad malum illum progignendumva-
leat, observationibus sufficientibus nondum explorave-.
runt. Ab aliis causae chronicorum v. ulcerum defectus
haemorrhagiarum haemorrhoidalium, exanthemata re-
pulsa praecipue repulsa scabies, pedum ulcera siccata,
animus depressus, aegritudo,sollicitudo ete, esse tradun-
tur. — Saepenumero malum a gastritide chronica (rw.
gastr. folliculosa) profectumesse videtur, sive ea neglecta
diaeta, sive refrigeratione, sive violatione mechanica effi-
eitur. Langston-Parker duo. praeeipueirritalionis. ventri-
culi genera huiusce morbi ortum adiuvare censet,scilicet
gastritidem partialem in viris et ventriculi affectionesin
mulieribus, catameniorum irregularitate, hysteria et chlo-
rosi.laborantibus, Rokitansky ulcus ex acuta, circum-:
scripta, erosione haemorrhagica oriri dieit, vel et cir-
cumscripta tunicae mucosae in crustam degeneratione,
qua facta telae in fundo ulceris sitae in erustam trans-
mutentur atque exfolientur. Qui substantiae iacturam
parietis_ventriculi modo commemoratam e solo absorp-
tionis processu deducendamesse censent, sententiam
suam argumentis idoneis fulcire vix potuerint.

Perforans ventr. ulcus plerumque chronicavia de-
eurrit; ab aliquot mensibus usque ad multos annos per-
gere potest. Per intervallum cessationes morbi breviores
vel longiores fieri possunt, quibus uleus rebus secundis
in modum ulcerum aliorum organorum consanatur. Pro-
uti ulceratio plus minusve in parietem ventriculi inyasit,



gez

etiam cicatricatio varia eflieitur. Si substantiaeamissio

ad solam tunicam mucosam perlinet, tela cellulosa sub-

mucosa, uti Rokitanskyputat, in celluloso-fibrosam con-

densatur, qua re margines tunicae mucosae ad sese

appropinquant,, ita ut denique cum iis et cum tunica

museculari concretio effieiatur. Cicatrix alba, radiata,

stelliformis relinquitur. - Uleus etiamsi profundius in

tunicam musculosam et usque ad serosum venfrieuli te-

gumentum demittitur, tamen sanari potest. Quod si

accidit hoc stadio, cicatrix funis formam habens, pro

magnitudine ac sede sua diametrum obliguum ventri-

culi plus minusve breviorem reddens aut ventriculum

annuli instar constringens remanet, qua variae defor-

mationes et turbationes functionis illius effieiuntur. Re-

cidiva huius morbi frequentissima sunt. Etenim dis-

positione ad morbum permanente, ulcere cicatrice ob-

ducto, in eius vieinitate vel loco aliquo a sede prima

remotiore unum vel plura nova ulcera nasci quaeipsa

etiam rursus sanantur, aut cicatrices, quae exstant, denuo

ulcerationis processum subire possunt. Observatum iam

quoque est, circum ulcus massas cancrosas esse depo-

sitas. Rokitansky perversa succi gastriei secretione, a

morbosa tunica mucosa ventriculi progenita, symptomata

dyspeptica saepe post factam eicatricem remanentia pro-

creari indeque causam recentis exulcerationis processus

petendam esse iudicat. Ex observationibus, quas Albers

denotavit, in uno casu malum duodecim, in altero un-

deeim annos, in tertio sex menses duravisse comperi-

mus.  Idem auctor etiam plurium casuum mentionem

iniieit ab aliis medicis relatorum, unde hunc morbum

modo per longum modoper breve tempus durare liquet.

Jaksch virum quendam commemorat e duodeviginti an-

2



—— u —

nis symptomatibus perforantis ulceris ventr.laborantem.
Cuius mali decursum etiam aculum esse posse,Plures

casus comprobant, quos Albers, Abercrombie, Laisne,

Chaussier, Frei: aliique descripsere; at alii formam acu-

tamhuc perlinere negant eamque nil esse contendunt
nisi suppurationem ab inflammatione traumatica profe-
ctam.. Neque vero, ui Albers monet, omnes ulcera-

tiones e causa aliqua iraumatica factae acutum exitum

habent. Cruveilhier si sedesmorbiin pyloro sit, ulcera-
tionem mulio celerius processuram ethac in regione

saepius quam in quapiam alia finem perforatione eaptu-
ram esse dicit, proplerea, quodpylorus magis quam

omnes ceterae 'venfriculi partes causis irritationis sit

obnoxius. Quodattinet ad ulcera cicatrieesqueunoeo-

demgue tempore cum ulcere v. perforante exstantes e

sectionum deseriptionibus mihi suppetentibus haecratio
numeralis prodiit: 12es invenfum est unum ulcus, qua-

ter 2, semel 3 etter plura, cicatrices 49es ..

11es 2,Tes3 etter‘ plures simul apparuerunt.

Exituum chroniei v. ulceris ratione habita, iam ‚supra

commemoravimus, omnibus stadiis cicatricatione intra

tunicas ventriculi facta ulcus sanari posse. Nonnun-
quam etiam uleus, pariete ventriculi perforato, organa
vieina (cf. pag. 7) iam ante adhaesiva inflammatione

cum ventriculo concreta invadit, quofacto effliuxus con-

tentorum ventriculi in longum protrahi potest. Conere-

tiones ventriculi cum pancreate et eo facta ulceris ob-

turatio ob primariam ulceris in 'posteriori ventriculi

pariete sedem nequaquam rarae sunt. In casibus enim
ame distinetis (pag. 13 et 1%) ulcera $es parietem poste-

riorem, semel huncet simul cardiam, 5es curvaturam

minorem, ter pylorum,bis cardiam, semel curvaturam



0

maiorem, semel fundum, semel partem mediam, deni-

que semel varios locos  venfriculi occupabant.. Cicatrices

28es in‚pariete- posteriori, 20es in curvaturaminori,

Tes in medio stomacho,quaterin. pyloro, quater in

fundo, ‚ter in  curvalura maiori,. ter. in parte cardiaca

et semel in, anteriori pariete ventrieuli conspieiebantur.

In uno ex üs casibus, quos Cl. Professor Hasse collegit,

ventriculus coneretione posterioris faciei in duas partes

sacciformes divisus ulcus thalaro duplo maius. conline-

bat, quod.altiusin. ‚ pancreatis substantiam et parlim

eliam in inferiorem lienis finem rodendo.penetraverat.

Jaksch in 15 casibus foramen parietis ‚ventr. pancreate,

in 5casibus hepate,. semel mesenterio .eic. : semelliene

obturatum. vidit.

.

Concretionem ventriculi cum pan-

create et ulceris in pancreas irruptionem etiam Cruveil-

hier describit. Eiusdem generis casus nuperrimein no-

socomio Turieensi estobservatus. „Plures casus memo-

rabiles Mohr (Caspers Wochenschrift. 1842..Nr. 16 u.17.)

enarrat. In primo eorum asinistra ad latus lineae albae

cavum- plane. seclusum, ‚pseudomembrana intusobdu-

ctum, liquore foetido, subcano, turbido .expletum: ap-

paruit, quod per uleus tantum, quantus.est annulus digi-

talis, eireiter: digitum transversum sub media curvatura

minore cum ventriculo ipso cohaerehat.

--Lethalis morbus evadere potest tripliei ratione:

1) peritonaeitide acuta, perrupio ulcere ventr. per-

forante.et ventriculi contentis in cayum abdominis eflusis

procreata. lue perfinet casus aliquis ex lis, qui supra

commemorali sunt; in muliere 53 annos nala cunctae

membranae anterioris parietis ventriculi prope ad cur-

valuram minoremulcere tanio, quanlus esi semigrossus,

erant perforatae.



 

=.

2) Haemorrhagia ex ventrieulo, scilieet si ulcus via
sua vasi ampliori oceurrit eiusque parietes corrodit, aut
si parenchyma organorum inflammatione adhaesiva cum
stomacho coniunctorum in ulcerationis processum impli-
eatur. In uno casu ex illis, quos supra recensuimus,
morbus finitus est lethali ex arteria coronaria venfr.
sinistra haemorrhagia, in altero corrosa maiore vena
lienali. ’

3) Tabe, quae a doloribus continuis, vehementibus,
a dyspepsia et nutritione non suffieiente proficiscitur.

Si cuius permultum interest observationes Sympto-
matum adeo diversorum per decursum ulceris venfr,
chronici apparentium autdiligentiores de eo morbo ex-
plorationes pathologico-anatomicas eolligere, eas multas
in operibus scriptorum a me laudatorum conscriptas fa-
cile inveniet.

Fundamenta therapiae ‚chronici ventr. ulceris revera
exstanlis eadem fere- sunt ac chronicae gastritidis et car-
cinomatis. Si malum iamiam ab initio potest dignosci,
iherapia praecipueeo spectare debet, ut sanguinis de-
tracliones largae ac frequentiores fiant, quibus faetis,
anlagonisticis est utendum. Aegroto modice est eden-
dum;lac ei est saluberrimum. Per breviora temporis
intervalla minus cibi assumere, quam bis tantum vel
ter singulis diebus multum edere praestat. . Cavendum
etiam est quam diligentissime, ne corpus vehementius
agitetur. Remediüs internis er stadio vix opus esse
videtur. ’

Quae tam a medico quam ab aegroto morboinci-
piente observanda sunt, eorum ratio multo diligentior
habenda est, quum morbus iam longius processit et vera
ulcera iamiam exstiferunt. Tum vero: medicus summa



=D

ope studeat, ut ulcus cicatrice obducatur. Quemadmo-

dumquies omnino necessaria est ad ulcera in externis cor-

poris partibus sananda, ita ea quoque opus est ad ulcera

ventrieuli bene curanda. Et ventriculo quidem quies

datur diaeta omnino non irritante ac lenissima. Inde

eliam tum, quum omni spei, fore ut cicatrix formetur,

iam renuntialum est, tamenid effici potest, ut ventriculus

cum organis vieinis conerescat. Attamen munus, quo

‚in oeconomia animali ventriculus fungitur, quoniam ve-

tat eum prorsus quiescere, alimento quam minimeirri-

tanti, quod corpori nutriendo suppetat, inveniendo ’stu-

dere medicum oportet. Et saluberrimum quidem huius
generis aegrotis est lac recens muletum, cuius aliquot

cochlearia eibaria binis horis vel per intervalla longiora

praebenda sunt. Ubi necessarium est, aliqua copia aquae

calc. vel Selteranae, aut muco avenaceo diluitur aut

saccharo conditur. Saepe lac coctumvel flore nuda-
tum faeilius quam naturale, frigidum facilius quamcali-

dum, fervidum facilius quam tepidum ab aegroto fertur.

Saepe lacti soda bicarbonica, magnesia vel lapides can-

crorum admiscendi sunt. Saepe lacte sumpto ventrieu-

lum gravari apparet. Quod si aceidit, pro eo iuscula

vitulina vel gallinacea, farinae zeae, oryzae, avenae,

hordei, Arrowroot, fructus solani tuberosi aqua, lacte

vel iusculo gallinaceo decocta praebentur. Interdum
aegroto alimentum concedi oportet, etiamsi inter dys-

pepta referendum sit. Omnino, id quod iam Crweil-

hier iudicat , natura aegroti melius quam omnia prae-

cepta curam moderatur. Idem auctor dehortatur, ne

hoc in morbo, sicuti in omnibus malis chronicis, diaeta
mitigans diutius perseveretur, propterea quod in decursu
huius morbi iempus veniat, quo cibiirritantes, uti caro



ferina, multo magis prosint quam caro avium. — Ars

diaetae'bonae ac sapientisope mulia symptomata mor-

bum :comitanlia: placare: et fortasse adeo sanationem

efficere valet. Si epigastrium ardore. et. dolore,, qui

premendoaugelur et praecipuepost coenam oritur, vehe-

mentius affıcitur, ‚hirudines in regione gastrica idenlidem

applicandae sunt; ‚sed in casibus. perlinacibus ad dolo-

rem leniendum necesse est uleus-arteficiale, scilicet vesi-

cantibus, ungl.vel emplastro Tartar. stibiat. applicetur.

Ceterum huiusce generis-irritamentis tum demummediei

uli. solent, quum dolores epigastrii refugerunt el alvi

evacuationes normalescedunt. Vehementioribus paro-

xysmis cardialgieis opponuntur narcotica, inprimisMorph.

muriat. et acet. (p- d. "/12 8r.), porro ag. lauroceras. (10

—15. gutt. tanta copia laetis dilutae,-quantum dimidius

catillus capit.). Interdum necesse est, ut Morphio Bis-

muth. nitrie. praeecip. (p. d. %—1 gr.) admisceatur.

Semper multum prodest fopiea sanguinis detractio prae-

missa.  Vinum quoque adustum leve, aqua dilutum,‚se-

dativum praedicant. Alvus obstrueta elysterizanda est.

Interna remedia, quae ceicatricum. formationem iuvare

dieuntur, -haec commendatasunt: argent. nitric,, plumb.

acet., Bismuth. nitr. praecip., solutio arsenic., hydrargyr.,

alumen, gummi Kino, borax ({p. d. 10 gr.—'/s dr. quo-

tidie in solutione sumpt. Malden), ferr. sulph. etc. De

prospero plurium horum remediorum, suecessu explora-

tiones accuratiores adhuc desiderantur. Magna denique

curae adiumenta sunt balnea tepida (Cruveilhier sua-

dente 3—%4horas continuanda) gelatinosa, fomentationes

regionis epigastricae, permulsio huius regionis fungo

fervida aqua tincto facienda.  Simulac pariete maioris

alicuius vasis sanguiferi arroso et. perforato haemate-



= 3.

mesis una cum universali vasorum: incitatione oritur,

illieo larga sanguinis copia est detrahenda, Ad. con-

tractionem et coaguli sanguinis formationem in apertura

vasis sanguinem fundentis efficiendam glacies epigastrio

imponitur et in usum internum  pilulae glaciales, ad-

stringentia, ut sacchar. Saturni, alumen, gi Kino,Ra-

tanhia, praecipue plumb. acet. (ad gr. 1/,—'/, singulis

_ vel binis horis) praebentur, sed eorum remediorum non

nisi tanta 'dosis," quanta vomitus denuo moverinequit;

quem in finem etiam cum vehiculis mucosis et oleosis

et, ubi necessarium est, 'sedantibus aq. laurocer., morph.

acet., extract. opii ag. coniuncta adhibentur.  Haemor-

rhagia diutius cessante , illa remedia longioribus tem-

poris intervallis dantur, imo postea salis est; aegroto

animi pariter ac corporis quiete gaudenti et in atmo-

sphaera ‚frigidiore degenliSerumlact. aluminat. et po-

"tumsubacidum ex acido phosphorico vel nitrico diluto

porrigere. Si aegrotus sanguine amisso lipothymia iam-

iam est correplus, ante omnia perscrutandum est, an-

non coagula sanguinis impediant, quin aör ad pulmones

accedat, Remotis deinde, si quae adsunt, sanguinis

coagulis, aegrotus ita est collocandus, ‚ut caput inferius

iaceat quam truncus, eum in finem, ut sanguis multus

in cerebrum confluens functionem cerebriincitet et con-

scientiam reducat. Ad aegrotum a lipothymia exeitan-

dum odoramenta analeptica, frieliones culis scopis se-

taceis in aceto vel vino intinctis faciendae et clysmata

excitantia plurimum proficiunt. Intus aliquantum Naph-

{hae aceti vel Napht. sulphur. in tenui aromatico infuso

vel vinum prodest. Si magna ventriculi irritabilitas,

fastidium et vomituritio remanet, parvae doses infus.

Belladonnae cum aliqua parte morphii acetiei aut acidi

 



 

= Du

sulphur. praebentur. Ut omnino prohibeatur, quomi-

nus haematemesis repetatur, Jaksch tinct. ferr. muriat.

aut spirit. sulph. aether. martial. (10—15 guttas) ab
initio dimidia quaque hora, postremum binis horis com-
mendat. Aegrotus nonnisi liquidum eumque parcum

assumat cibum, quem aeque ac potum frigidum esse
oportet. Paulatim tantum ad nutrimenta solidiora ac

fortiora transgredilicet. Alvi exeretiones emollientibus

elysmatibus addito oleo Ricini vel natr. sulphur. regu-

lares reddi possunt. In therapia post ulcus sanatum

instituenda China, Martialia, praecipue ferrum carboni-

cum, muriaticum et aquae minerales ferrum continen-

tes magnam utilitatem habebunt.. Stockes, perforatione

exsistente, ut magnae opii doses adhibeantur, suadet.

Peritonaeitidi perforatione chronici ulceris ventriculi

progenitae depellendae frustra semper studueris..



Literatura.

 

Gerard, Des perforalions spontandes de l’estomac. Par. 803,
Morin, Considerat. gen. sur l’&rosion. Par. 806.
Chaussier, in Bull. de la Soc. de Fac. de Möd. 810.
Laisne, Consid. medico-l&g. sur les &rosions et les perforat.

spont. de Pestomac. Par. 819.
Percy et Laurent, Art. Perforation im Diet. des Se. med.
Roux, Quelques consid6rat. sur les perforations spont. de

Vestomac. Par. 823.
Cruveilhier , in Revue medicale. 838 März et Juli. -
Langston - Parker, in Medico-chirurg. Review. 838, Oct. ;

Schmidt’s Jahrb. Bd. XXIM. 33.
Rokitansky , in Oestreich. med. Jahrb. 839. Bd. XVIH.
Albers, in Beobb. auf dem Gebiete d. Path. u. path. Anat.

Bonn 840.

Mohr, in Casper’s Wochenschrift 842. Nr. 16 u. 17.
Rokitansky, Handb. d. spec. path. Anat. Bd. IH.
Abererombie, Krankheiten des Magens 843.
Jacksch, in d. Prager Vierteljahrschr. 844.
Canstatt speciell. Path. und Ther. Ba. IV. 2. au 845.
— —— Jahresbericht 841.

Frei, in Henle’s u. Pfeufer’s Zeitschr. für rat. Med. Bd. IM.
Hit. 2.



 



Theses defendendae.

 

1) Varia ad vitam servandam nufrimenta necessaria sunt.
2) Alia in viris, alia in feminis morborum dispositio.
3) Therapia simplieissima optima.

4) Tubereulosis et scrophulosis idem.

5) Ad strumam Iymphaticam sanandam ligalura semper ex-

stirpalioni praestat.

6) Vulnera lacera sulura eruenfa consanari non possunt.
7) Pulsus cordis infantis auscultatione perceptus unicum est

cerlum graviditatis signum.

8) Pulmonum docimasia in medieina forensi dubia.



   

       

Va

       

“